MALİYET MUHASEBESİ HESAPLARI


Maliyet hesapları, mal ve hizmetlerin planlanan biçim ve niteliğe getirilmesi için yapılan giderlerin toplandığı ve maliyet unsurlarına dönüştürülerek izlendiği hesaplardır. Bu bölümde yer alan gider hesapları uygulamada esneklik sağlamak üzere iki seçenek halinde 7/A ve 7/B olarak sunulmuştur. 7/A seçeneğinde giderler defter-i kebirde fonksiyon esasına göre, 7/B seçeneğinde ise çeşit esasına göre belirlenmiştir.

Bu suretle, işletmelere giderlerin bölümlenmesinde ve defter-i kebirde izlenmesinde kendi organizasyon yapılarına, büyüklüklerine ve ihtiyaçlarına göre düzenleyebilmeleri için kolaylık sağlanmış, farklı maliyet hesaplama yöntemlerine uyulabilmesi açısından da geniş bir esneklik tanınmıştır.MALİYET HESAPLARI (7/A SEÇENEĞİ)

Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesapları

Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesabı

Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı

Direkt İlk Madde Ve Malzeme Giderleri

Direkt İlk Madde Ve Malzeme Giderleri Hesabı

Direkt İlk Madde Ve Malzeme Yansıtma Hesabı

Direkt İlk Madde Ve Malzeme Fiyat Farkı

Direkt İlk Madde Ve Malzeme Miktar Farkı

Direkt İşçilik Giderleri

Direkt İşçilik Giderleri

Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma Hesabı

Direkt İşçilik Ücret Farkları

Direkt İşçilik Süre Farkları

Genel Üretim Giderleri

Genel Üretim Giderleri

Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı

Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkları

Genel Üretim Giderleri Verimlilik Giderleri

Genel Üretim Giderleri Kapasite Farkları

Hizmet Üretim Maliyeti

Hizmet Üretim Maliyeti

Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı

Hizmet Üretim Maliyeti Fark Hesapları

Araştırma Ve Geliştirme Giderleri

Araştırma Ve Geliştirme Giderleri

Araştırma Ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı

Araştırma Ve Geliştirme Gider Farkları

Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri

Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri

Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri Fark Hesabı

Genel Yönetim Giderleri

Genel Yönetim Giderleri

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Genel Yönetim Gider Farkları Hesabı

Finansman Giderleri

Finansman Giderleri

Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı

Finansman Giderleri Fark Hesabı

MALİYET HESAPLARI (7/B SEÇENEĞİ)

Gider Çeşitleri

İlk Madde Ve Malzeme Giderleri

İşçi Ücret Ve Giderleri

Memur Ücret Ve Giderleri

Dışarıdan Sağlanan Fayda Ve Hizmetler

Çeşitli Giderler

Vergi, Resim Ve Harçlar

Amortisman Ve Tükenme Payları

Finansman Giderleri

Gider Çeşitleri Yansıtma Hesabı

Üretim Maliyet Hesabı
7/A Seçeneğinde Maliyet Hesapları:
2014 yılı Aktif toplamı 2.221.800 TL veya 2014 yılı Net satışlar toplamı 4.443.400 TL aşan üretim ve hizmet işletmeleri 2015 yılında maliyet hesaplarını 7⁄A seçeneğine göre tutmak zorundadırlar. Bu işletmeler için zorunlu olan

7/A seçeneğinde giderler esas defterlerde fonksiyon esasına göre belirlenmiştir.
Eş zamanlı kayıt yöntemini kullanılması önerilen bu uygulamada, giderler yapıldıkları anda ilgili defter-i kebir hesaplarına “Fonksiyon Esasına” göre kaydedilirken, söz konusu giderler aynı zamanda yardımcı defterlerde hem çeşit esasına hem de ilgili gider yerlerine göre izlenir. Gider çeşitlerinin izleneceği yardımcı defter kayıtlarının, giderlerin ait oldukları gider yerlerini de gösterecek şekilde tutulması durumunda, yöntem amacına uygun biçimde yürütülmüş olacaktır.

Bu kayıt yönetiminde; giderler eş zamanlı olarak aynı anda hem fonksiyonlarına, hem çeşitlerine hem de ilgili gider yerlerine göre izlendiğinden; muhasebe kayıtlarının azaltılmasına ve her kademenin üretim ve hizmet maliyetlerinin belli bir düzen içinde oluşturulmasına olanak sağlamaktadır.
Güncel 7/A ve 7/B Seçeneği Defter Tutma Hadleri
Bu uygulamada, maliyet hesap grupları aşağıdaki gibi bölümlenmiştir.
70 Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesapları (Maliyet muhasebesinin genel muhasebeden bağımsız çalışması durumunda bu grup çalıştırılır)
71 Direkt İlkmadde ve Malzeme Giderleri
72 Direkt İşçilik Giderleri
73 Genel Üretim Giderleri
74 Hizmet Üretim Maliyeti
75 Araştırma Geliştirme Giderleri
76 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
77 Genel Yönetim Giderleri
78 Finansman Giderleri
Bu uygulamada yardımcı defterlerde izlenecek Gider Çeşitleri 0–9 sayılı hesaplarda, Gider Yerleri ise 10–99 sayılı hesaplarda gösterildiği gibidir.
Bu bölümde yer alan Maliyet Hesap Gruplarının her biri defter-i kebir hesabı düzeyinde gider hesapları, yansıtma hesapları ve fark hesapları olarak bölümlenir.

Gider Hesapları:
Bu hesaplar, dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin izlendiği ve borçlarına kaydedildiği hesaplardır. Gider hesaplarına yapılacak kayıtlara ilişkin olarak düzenlenecek muhasebe fişlerinde gider yerleri ve gider çeşitleri hesaplarına ait numaralar birlikte yazılır.

Gider Yansıtma Hesapları: 
Bu hesaplar, “fiili maliyetlerin” uygulandığı durumlarda gider hesaplarında toplanan giderlerin tümünün; önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin kullanılması durumunda ise, bunlara göre saptanan giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasını sağlamak amacıyla kullanılır.

Fark Hesapları:
Bu hesaplar, önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin uygulanması halinde fiili giderler ile önceden saptanmış giderler arasındaki farkların kaydedildiği hesaplardır. Fark hesapları borç ve alacak kalıntısı verebilir.

70-Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesapları:
Bu grupta yer alan hesaplar genel muhasebe ile maliyet muhasebesinin birbirinden ayrı olarak yürütülmesinin istenmesi durumunda, genel muhasebe ile maliyet muhasebesi arasında bağlantıların kurulmasını sağlamak amacıyla kullanılır. Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesapları hesap gubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:
700Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesabı 
701 Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı 

71-Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri:
Bu grupta yer alan hesaplar, üretilen mamulün bünyesine ana madde olarak katılan ve hangi mamulden ne kadar tüketildiği, ekonomik bakımdan ayrı olarak izlenebilen ilk madde ve malzemelerle ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarını kapsar. Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri hesap gubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:
710 Direkt İlk Madde Ve Malzeme Giderleri 
711 Direkt İlk Madde Ve Malzeme Yansıtma Hesabı 
712 Direkt İlk Madde Ve Malzeme Fiyat Farkı 
713 Direkt İlk Madde Ve Malzeme Miktar Farkı 
72-Direkt İşçilik Giderleri: 
Bu grup bir mal veya hizmetin üretim maliyetine doğrudan doğruya verilebilen işçilik giderleri ile ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. Direkt İşçilik Giderleri hesap gubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:Direkt İşçilik Giderleri 

Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma Hesabı

Direkt İşçilik Ücret Farkları 

Direkt İşçilik Süre Farkları 

73-Genel Üretim Giderleri: 
Bu grup işletmenin üretimi ve bu üretime bağlı hizmetler için yapılan direkt ilkmadde ve malzeme ve direkt işçilik dışında kalan giderlerle ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. Genel üretim giderleri hesap gubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

Genel Üretim Giderleri 

Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı 

Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkları 

Genel Üretim Giderleri Verimlilik Giderleri 

Genel Üretim Giderleri Kapasite Farkları 

74-Hizmet Üretim Maliyeti:
Bu grup hizmet işletmeleri ile ilgilidir. Hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 gruplarda yer alan hesaplar kullanılmaz. Bu hesaplar yerine bu gruptaki hesaplar kullanılır. Hizmet işletmelerinin üretim maliyetlerinin izlenmesinde kullanılan hesaplar bu grupta yer alır. Hizmet üretim maliyeti hesap gubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

Hizmet Üretim Maliyeti 

Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı 

Hizmet Üretim Maliyeti Fark Hesapları

Bize Ulaşın